Bij een ATEX-ventiel moet u kunnen onderbouwen dat de gekozen uitvoering geschikt is voor de toepassing. Daarvoor zijn de productmarkering, toepasselijke verklaringen en gebruiksaanwijzing nodig, aangevuld met gegevens over uw installatie. Alleen een los certificaat in een map is daarvoor niet voldoende.
Welke documenten precies van toepassing zijn, hangt af van het product en de gevolgde conformiteitsprocedure. Dat onderscheid raakt gemakkelijk ondergesneeuwd wanneer alles een ‘ATEX-certificaat’ wordt genoemd. De uitleg over zones, categorieën en classificaties helpt om de productgegevens aan uw werkplek te koppelen.
Een certificaat is niet hetzelfde als een verklaring
De EU-conformiteitsverklaring is het document waarmee de fabrikant voor apparatuur verklaart dat aan de toepasselijke eisen is voldaan. Een certificaat van een aangemelde instantie heeft een andere functie: het hoort bij een bepaalde beoordelingsprocedure en heeft een vastgelegde reikwijdte. Niet iedere categorie en ieder type product vraagt om dezelfde betrokkenheid van zo’n instantie.
Daarom is ‘zonder extern certificaat altijd ongeschikt’ geen juiste algemene regel. Ook het omgekeerde klopt niet: de aanwezigheid van een certificaat maakt een product niet geschikt voor iedere zone of omgeving. U moet weten voor welke uitvoering het document geldt en welke beperkingen erbij horen.
Voor onderdelen zonder zelfstandige functie kan onder de productrichtlijn een andere documentvorm gelden dan voor complete apparatuur. Vraag bij onduidelijkheid aan de fabrikant welke status het geleverde product heeft. Zo voorkomt u dat een document ontbrekend lijkt terwijl u eigenlijk naar het verkeerde document zoekt.
De markering verbindt het product met het dossier
Een document is pas bruikbaar als u het kunt verbinden met het gemonteerde onderdeel. Vergelijk daarom typeaanduiding, uitvoering en eventuele identificatienummers. Bij een magneetventiel verdienen ook spoel en aansluitwijze aandacht: een document voor één spoelvariant onderbouwt niet automatisch iedere combinatie.
De markering geeft informatie over de bedoelde toepassing en het beschermingsniveau. Afhankelijk van de uitvoering vindt u daarin onder meer de apparatuurgroep, categorie, geschiktheid voor gas of stof en aanvullende gegevens over de explosiebescherming. De gebruiksaanwijzing vult deze informatie aan met montagevoorwaarden en grenzen.
Lees de markering altijd samen met de bijbehorende instructies. Een korte code op een typeplaat kan niet alle omstandigheden beschrijven waaronder een product mag worden gebruikt. Speciale gebruiksvoorwaarden verdienen evenveel aandacht als het categoriegetal.
Van productgegevens naar de eigen installatie
De fabrikant beschrijft waarvoor het product bedoeld is. De gebruiker moet vervolgens vaststellen of die voorwaarden overeenkomen met de werkplek. De zone-indeling, aanwezige stoffen, temperatuur en wijze van montage vormen de verbinding tussen die twee beoordelingen.
Bewaar deze afweging bij de installatiegegevens en het explosieveiligheidsdocument. Noteer bijvoorbeeld waarom de gekozen uitvoering passend is en op welke instructieversie de montage is gebaseerd. Dat maakt de keuze later ook begrijpelijk voor een collega die niet bij de aankoop betrokken was.
Wanneer een machine wordt verplaatst of een proces verandert, verdient de eerdere keuze opnieuw aandacht. De documenten van het ventiel zijn dan niet noodzakelijk veranderd, maar de omstandigheden wel. Een bestaand dossier is daarom geen automatische toestemming voor een nieuwe toepassing.
Onderhoud maakt het dossier levend
Een bruikbaar dossier stopt niet bij de ingebruikname. Leg vast welke inspecties zijn uitgevoerd, welke afwijkingen zijn gevonden en welke onderdelen zijn vervangen. Vermeld daarbij de identificatie van de uitvoering en de aanleiding voor een wijziging.
Dat helpt bij terugkerende storingen. Als een spoel herhaaldelijk wordt vervangen, wilt u kunnen nagaan of temperatuur, aansturing of montage een rol speelt. Zonder registratie lijken zulke gebeurtenissen losse incidenten, terwijl ze misschien samenhangen. De blog over preventief onderhoud van ATEX-ventielen gaat verder op die verbinding in.
Wat doet u als informatie ontbreekt?
Ga niet uitsluitend af op een oude orderomschrijving of een vergelijkbaar product op internet. Vraag de leverancier of fabrikant om informatie die bij de exacte uitvoering hoort. Is het typeplaatje onleesbaar of blijft de samenstelling onzeker, laat dan eerst beoordelen hoe de identificatie kan worden hersteld.
Een overzichtelijk dossier hoeft niet ingewikkeld te zijn. Het moet vooral antwoord geven op de vraag welk onderdeel waar is gemonteerd, waarom het geschikt is en onder welke voorwaarden het gebruikt en onderhouden wordt. Die samenhang is waardevoller dan een grote verzameling documenten zonder duidelijke relatie.
Productgegevens opvragen bij uw selectie
Gebruik het overzicht van ATEX-ventielen op pneumatiek.nl om de gewenste uitvoering te vinden. De productpagina van het AZ582 ME ATEX NAMUR-ventiel geeft een concreet vertrekpunt voor uw aanvraag. Vraag altijd de verklaringen en instructies op die bij de exacte samenstelling horen; een productpagina vervangt het installatiedossier niet.
Affiliatevermelding: dit artikel bevat commerciële links naar pneumatiek.nl.
Veelgestelde vragen
Heeft ieder ATEX-ventiel een extern keuringscertificaat?
Nee. De vereiste procedure verschilt per productcategorie en type apparatuur. Controleer welke documenten volgens de fabrikant bij de geleverde uitvoering horen.
Kan de leverancier de installatie goedkeuren met een productverklaring?
Een productverklaring onderbouwt de conformiteit van het product, niet automatisch de explosieveiligheid van uw volledige installatie. Daarvoor moeten ook de toepassing en plaatselijke omstandigheden worden beoordeeld.
Bronbasis: Europese ATEX-productrichtlijn 2014/34/EU, met name de bepalingen over productidentificatie, conformiteitsbeoordeling en verklaringen. Herzien in oktober 2026.