Select Page

Een ATEX-ventiel moet passen bij de temperatuur, vochtbelasting en trillingen op de plek waar het wordt gemonteerd. De juiste zoneclassificatie is het begin, maar niet de hele beoordeling. Een uitvoering die geschikt is voor een droge productieruimte, is daardoor niet automatisch geschikt voor een vochtige buitenopstelling.

Op ATEXventiel vindt u uitleg bij die selectie. Wie eerst de basis wil begrijpen, kan beginnen bij de uitleg over ATEX-zones en categorieën. In dit artikel kijken we juist naar de omstandigheden die bij het bestellen gemakkelijk buiten beeld blijven.

De temperatuur bij het ventiel is bepalend

De temperatuur in een fabriekshal zegt niet alles over de temperatuur van een afzonderlijk ventiel. Dicht bij een warme machinewand, onder een afscherming of in direct zonlicht kunnen andere omstandigheden heersen. Ook de temperatuur van het medium en de warmteontwikkeling van een elektrische spoel horen bij de beoordeling.

Vergelijk daarom de werkelijke situatie met het toegestane omgevingstemperatuurbereik in de fabrikantdocumentatie. Kijk daarbij naar de volledige uitvoering, niet alleen naar het ventielhuis. Een andere spoel of gewijzigde aansturing kan andere gebruiksgrenzen met zich meebrengen.

De temperatuurklasse bij gasapparatuur en de opgegeven maximale oppervlaktetemperatuur bij stofapparatuur geven informatie over ontstekingsrisico’s. Het zijn geen algemene aanduidingen voor de temperatuur die de perslucht mag hebben. Omgevingstemperatuur, mediumtemperatuur en oppervlaktetemperatuur zijn verschillende gegevens. Houd ze ook bij een aanvraag uit elkaar.

Vocht vraagt om meer dan een hoge IP-aanduiding

Bij een buitenopstelling denkt u waarschijnlijk direct aan regen. In de praktijk verdient ook condens aandacht: temperatuurwisselingen kunnen ervoor zorgen dat vocht zich op of in onderdelen verzamelt. Rond een wasproces kan daarnaast sprake zijn van reinigingsmiddelen, gerichte waterstralen of langdurig natte oppervlakken.

Een IP-aanduiding beschrijft bescherming tegen het binnendringen van vaste voorwerpen en water onder vastgelegde testomstandigheden. Die aanduiding bewijst niet dat een component bestand is tegen ieder reinigingsmiddel of dat condens onmogelijk is. Ze vervangt evenmin de beoordeling van explosieveiligheid.

Controleer dus ook de materiaalbestendigheid, afdichtingen, connectoren en kabelinvoer. Een metalen behuizing die tegen de omgeving kan, zegt nog niets over de geschiktheid van iedere afdichting. Volg de montagewijze die de fabrikant voorschrijft, omdat de bescherming mede afhangt van de juiste assemblage.

Trillingen veranderen de belasting van aansluitingen

Een ventiel op een stilstaand frame wordt anders belast dan hetzelfde ventiel op een bewegend machineonderdeel. Trillingen kunnen verbindingen belasten en bestaande beschadigingen verergeren. Star aangesloten leidingen kunnen bovendien krachten overbrengen op het ventielhuis.

Beoordeel de bevestiging daarom samen met de leidingloop en elektrische aansluiting. Ondersteun onderdelen waar dat nodig is en voorkom dat een leiding als trekstang wordt gebruikt. Of een flexibele verbinding geschikt is, hangt af van de toepassing en de instructies; flexibiliteit op zichzelf is geen garantie voor een veilige constructie.

Leg bij de oplevering vast hoe het ventiel is gemonteerd. Bij een latere storing kunt u dan vergelijken of bevestigingen, aansluitingen of leidingsteunen zijn veranderd. Dat maakt een onderzoek gerichter dan uitsluitend een nieuw ventiel plaatsen.

Stof kan warmte vasthouden

Een laag stof op een component is niet alleen een kwestie van netheid. Afzettingen kunnen de warmteafvoer beïnvloeden en vormen, als ze worden opgewerveld, mogelijk opnieuw een brandbare stofwolk. De eigenschappen van het stof en de toegestane gebruiksvoorwaarden zijn daarom onderdeel van de selectie.

Een afschermkap toevoegen zonder verdere beoordeling is geen vanzelfsprekende oplossing. De kap kan vervuiling beperken, maar tegelijk de koeling of bereikbaarheid veranderen. Laat zulke wijzigingen beoordelen binnen het ontwerp en verbind er een passende reinigingsmethode aan.

Een goede aanvraag beschrijft de werkplek

Vermeld bij het selecteren van een ventiel niet alleen aansluiting, spanning en schakelfunctie. Beschrijf ook waar het onderdeel komt te hangen, welke temperaturen worden verwacht en of sprake is van reiniging, stof of trillingen. Zo kan de leverancier de uitvoering toetsen aan de omstandigheden waarvoor zij bedoeld is.

De volgende stap is deze informatie opnemen in het onderhoudsplan voor ATEX-ventielen. Wat bij de selectie kritisch blijkt, verdient meestal ook aandacht tijdens inspecties. Daarmee wordt de beoordeling geen los document, maar bruikbare informatie voor de mensen die met de installatie werken.

Productinformatie naast de installatiegegevens leggen

Bekijk het ATEX-ventielenassortiment op pneumatiek.nl om uw aanvraag te concretiseren. Bij de AZ521 ME ATEX vindt u bijvoorbeeld productgegevens die u naast de omstandigheden op de montageplek kunt leggen. Vraag aanvullende informatie op wanneer de gebruiksgrenzen van de exacte uitvoering niet duidelijk zijn.

Affiliatevermelding: dit artikel bevat commerciële links naar pneumatiek.nl.

Veelgestelde vragen

Is een waterdicht ventiel ook geschikt voor een ATEX-zone?

Nee. Bescherming tegen water en geschiktheid voor een explosieve atmosfeer zijn verschillende eigenschappen. Controleer beide op de exacte uitvoering en bijbehorende documentatie.

Mag een ATEX-ventiel buiten worden gemonteerd?

Alleen als de gebruiksvoorwaarden van die uitvoering passen bij de buitenopstelling. Denk behalve aan temperatuur ook aan vocht, zonlicht, corrosie en de montage van aansluitingen.

Bronbasis: Europese ATEX-productrichtlijn 2014/34/EU en HSE, ATEX equipment and explosive atmospheres. Technische uitleg herzien in oktober 2026; de fabrikantdocumentatie en installatiebeoordeling blijven leidend.