In explosiegevaarlijke omgevingen is veiligheid geen optie, maar een verplichting. Toch is het voor veel engineers en inkopers niet altijd direct duidelijk wanneer een ATEX‑ventiel daadwerkelijk vereist is. In dit artikel leggen we uit in welke situaties ATEX‑gecertificeerde ventielen noodzakelijk zijn en waar je als bedrijf rekening mee moet houden.
Explosiegevaarlijke atmosferen
Een ATEX‑ventiel is nodig zodra een installatie wordt toegepast in een omgeving waar een explosieve atmosfeer kan ontstaan. Dit is het geval wanneer brandbare stoffen zoals gassen, dampen, nevels of stof zich mengen met zuurstof.
Voorbeelden van brandbare media:
-
Aardgas, waterstof, propaan, butaan
-
Oplosmiddelen en alcoholen
-
Fijn stof van meel, suiker, hout of kunststof
Rol van ventielen in ATEX‑zones
Ventielen spelen een cruciale rol omdat ze:
-
Media openen en afsluiten
-
Druk regelen
-
Processen automatiseren
Een standaard pneumatisch of elektrisch ventiel kan bij schakelen vonken, warmte of elektrostatische lading veroorzaken. In een ATEX‑zone kan dit voldoende zijn om een explosie te veroorzaken.
Wet- en regelgeving
Volgens de Europese ATEX‑richtlijnen (2014/34/EU en 1999/92/EG) zijn bedrijven verplicht om:
-
Risico’s op explosies te beperken
-
Gecertificeerde componenten te gebruiken
-
De juiste apparatuur per zone toe te passen
Wordt een ventiel toegepast in zone 1, 2, 21 of 22? Dan is een ATEX‑ventiel vaak verplicht.
Praktische voorbeelden
Je hebt een ATEX‑ventiel nodig bij:
-
Pneumatische installaties in de chemie
-
Afsluiters in verf- en lakinstallaties
-
Ventielen in graanverwerking of silo’s
-
Gasinstallaties in industriële omgevingen
Conclusie
Zodra een ventiel onderdeel is van een proces waar explosiegevaar bestaat, is een ATEX‑uitvoering geen luxe maar noodzaak. Het correct selecteren van het juiste ATEX‑ventiel voorkomt risico’s, boetes en stilstand.