Wat is een ATEX-ventiel?

In industriële omgevingen waar explosiegevaar aanwezig is, moeten alle componenten voldoen aan strenge veiligheidsrichtlijnen. Denk aan petrochemische installaties, graanverwerking, gasdistributie, farmaceutische productie of plekken waar brandbare dampen, gassen of stofdeeltjes aanwezig zijn. In deze situaties speelt het ATEX-ventiel een cruciale rol. Maar wat is een ATEX-ventiel precies? En waarom is het zo belangrijk?

De term ATEX komt van ATmosphères EXplosibles, een Europese richtlijn die voorschrijft welke apparatuur gebruikt mag worden in explosiegevaarlijke zones. De richtlijn bestaat uit twee delen:

• ATEX 114 (2014/34/EU): Voor fabrikanten van explosieveilige apparatuur.

• ATEX 153 (1999/92/EG): Voor werkgevers die hun werkomgeving veilig moeten inrichten.

Een component dat in zo’n risicovolle omgeving wordt gebruikt, moet dus gecertificeerd zijn volgens deze richtlijnen.

Een ATEX-ventiel is een pneumatisch of elektrisch bediend ventiel dat speciaal ontworpen en gecertificeerd is om veilig te functioneren in explosiegevaarlijke omgevingen. Het ontwerp voorkomt dat het ventiel zelf een ontstekingsbron kan worden. Dat betekent:

• Geen vonkvorming

• Geen gevaarlijke oppervlaktetemperaturen

• Geen risico door statische elektriciteit

• Geen oververhitting of interne kortsluiting

Deze ventielen worden veel gebruikt in pneumatische installaties om luchtstromen te schakelen, cilinders aan te sturen en processen veilig te reguleren.

ATEX-ventielen kom je tegen in processen waar explosiegevaar aanwezig is, zoals:

• Chemische fabrieken

• Olie- en gasindustrie

• Graansilo’s en bulkverwerking

• Verffabrieken en spuiterijen

• Farmaceutische productie

• Afvalverwerkingsinstallaties

Overal waar brandbare stoffen kunnen vrijkomen, moet je met apparatuur werken die geen risico vormt.

Gaszones

• Zone 0: Altijd explosiegevaar aanwezig

• Zone 1: Regelmatig explosiegevaar

• Zone 2: Incidenteel explosiegevaar

Stofzones

• Zone 20: Altijd explosiegevaar door stof

• Zone 21: Regelmatig stofexplosiegevaar

• Zone 22: Incidenteel stofexplosiegevaar

Het ATEX-ventiel moet gecertificeerd zijn voor de zone waarin het wordt gebruikt. Hoe zwaarder de zone, hoe strenger de eisen.

Een ATEX-ventiel heeft altijd een duidelijke markering. Bijvoorbeeld:

Ex II 2G Ex m IIC T4 Gb

Deze code geeft informatie over:

• Het type bescherming

• De categorie

• De groep (gas of stof)

• De maximale oppervlaktetemperatuur

• De explosieveiligheidsklasse

Dit maakt het eenvoudig om te bepalen of een ventiel geschikt is voor jouw toepassing.